تبلیغات
غرولند - اندر حکایت پیام روز جهانی تئاتر!
شنبه 8 اردیبهشت 1386  06:04 ق.ظ    ویرایش: شنبه 8 اردیبهشت 1386 06:04 ق.ظ
توسط: بهزاد
نوع مطلب: تئاتری ،

27 مارس هر سال برای خانواده تئاتر در جهان رنگ و بوی دیگری دارد. این روز كه در ایران مصادف با هفتم فروردین ماه و تعطیلات نوروزی است، توسط سازمان جهانی یونسكو به عنوان روز جهانی تئاتر نام‌گذاری شده است. همه ساله در این روز پیامی ویژه از سوی یكی از شخصیت ها و بزرگان تئاتر جهان خطاب به خانواده تئاتر داده می شود كه از اهمیت فوق العاده ای هم برخوردار است.

در ایران، اهالی تئاتر ترجیح می دهند مراسم روز جهانی تئاتر را پس از تعطیلات نوروز برگزار كنند. همین موضوع باعث شد مسئله ای بسیار مهم كه در 27 مارس امسال اتفاق افتاد مسكوت بماند و اهالی فن كمتر به آن بپردازند؛ پیام روز جهانی تئاتر امسال توسط امیر شارجه قرائت شد!

گرچه با نگاهی به كارنامه امیر شارجه، سلطان بن محمد القاسمی، می توان وی را انسانی فرهیخته و دانشمند برشمرد، ولی سؤال این است كه ملاك سازمان جهانی یونسكو برای انتخاب فردی كه پیام روز جهانی تئاتر را بدهد تنها همین است؟!

دكتر سلطان بن محمد القاسمی، امیر شارجه و استاد دانشگاه است و دو مدرك دكتری با گرایش تاریخ و جغرافیای سیاسی خلیج فارس و یك دكتری افتخاری از مؤسسه مطالعاتی آفریقا دارد. مقایسه وی با اسامی نامدارانی چون اوژن یونسكو، ادوارد آلبی، پیتر بروك، پابلو نرودا، ژان كوكتو، آرین منوشكین، آرتور میلر و حتی گیریش كارناد یا فتحیه العسال، دلیل لحن اعتراض آمیز این نوشته است. در مرور اسامی بزرگانی كه از سال 1962 تا به امروز پیام های روز جهانی تئاتر را داده اند، می توان به این نتیجه رسید كه ملاك سازمان یونسكو یا شهرت، اعتبار و دانش شخص پیام دهنده در عرصه تئاتر و یا تأثیرگذاری او بر هنر تئاتر در سطح جهانی است. اگر كلام مجید سرسنگی، نماینده مؤسسه بین المللی تئاتر یونسكو در ایران، مبنی بر خدمات فرهنگی امیر شارجه در سال های اخیر و همچنین پایه‌گذاری جایزه سالانه فعالیت‌های تئاتری در دنیای عرب توسط وی را دلیل و توجیه یونسكو برای انتخاب وی قلمداد كنیم، باز هم به نتیجه درست و منطقی نخواهیم رسید.

به نظر می رسد یونسكو هم مانند مؤسساتی چون نشنال جئوگرافی درحال افتادن در دام زرق و برق دلارهای كشورهای عربی حاشیه خلیج فارس است. در حالی كه این كشورها سعی دارند به زور پول نفت برای خود فرهنگ بسازند و هویت ایجاد كنند، یونسكو هم تصمیم می گیرد پیام روز جهانی تئاتر را امیری در كشوری كوچك در حاشیه خلیج فارس قرائت كند! ناگفته پیداست فعالیت های كشورهای عرب منطقه در جهت تمدن سازی برای خود و تصاحب جلوه هایی از تمدن، به خصوص تمدن ایرانی، در سال های اخیر شدت گرفته است. تلاش جهت تغییر نام خلیج فارس به خلیج عربی، دست گذاشتن روی جزایر سه گانه ایرانی و... شاهدی بر این مدعاست. پس تعجبی ندارد كه یونسكو به جای كشورهایی چون ایران، عراق و سوریه كه تمدن‌هایی چند هزار ساله دارند و حتی سابقه حضور تئاتر در آنها ده‌ها سال بیش از كشوری چون امارات است، امیر شارجه را برای دادن پیام روز جهانی تئاتر انتخاب كند.

متأسفانه به نظر می رسد پس از هنرهایی چون سینما كه سال هاست به بهانه صنعتی بودن به پیشبرد اهداف سیاسی و ملی كشورها اختصاص یافته است، تئاتر هم در خدمت اهداف ملی و سیاسی برخی از كشورها درآمده، كه هویت سازی اعراب یكی از آن موارد است. اگر امیر شارجه در ابتدای پیام خود از خاطرات دوران كودكی و یا جوانی خود در حیطه تئاتر صحبت می كند، تنها و تنها می خواهد تاریخچه وجود این هنر در كشورش را عقب ببرد و به رخ بكشد. او طوری از تئاتر، كاركرد سیاسی آن و محدودیت آن توسط مسئولان كشورش در سال های گذشته سخن می گوید كه انسان به یاد حضور مؤثر تئاتر در انقلاب 1968 آلمان می افتد. محمد القاسمی در این پیام از تئاتر كشورش چنان هیبتی می سازد گویی امارات عربی متحده از سرآمدان تئاتر در جهان است و تئاتر به طور نهادینه در آن از قرن ها پیش وجود داشته است.

با تمامی این احوال، بر او خرده ای نیست كه پیام روز جهانی تئاتر را صادر كرده، كه اگر هر انسان فرهنگی دیگری نیز بود، برای ماندگاری نام خود و ارتقای مقام هنری كشورش، این كار را با جان و دل انجام می داد. اما می توان به سازمان جهانی یونسكو اعتراض كرد كه چطور امیر شارجه وارد فهرست اشخاصی می شود كه همگی از نامداران عرصه فرهنگ و تئاتر هستند؛ و در نهایت می توانیم برخودمان خرده بگیریم كه چرا با این پیشینه فرهنگی، تمدن چند هزار ساله و تاریخ غنی نمایش، هنوز در سطح كشوری چون امارات هم قرار نگرفته ایم تا پیام روز جهانی تئاتر را بدهیم.

   


نظرات()   

غرولند

هوا بس ناجوانمردانه سرد است!